Schut papier

/Schut papier

De geschiedenis van papierfabriek Schut na 1895

De geschiedenis van de gasmotor van Schut

In 1907 wordt bij Thomassen in Arnhem een motor besteld door de papierfabriek de firma G.Schut en Zonen te Heelsum. De eerste zware motor was de zuiggasmotor K 1, motor nr. 191 met een vermogen van 110 pk bij 170 omw. /min en met een zuigerdiameter van bijna 500mm. De motor diende als aandrijving voor een generator. Het vervoer van deze zware machine gaf toen op de slechte en niet geplaveide wegen veel narigheid en extra werk. In zoveel mogelijk gedemonteerde delen ging deze aflevering op 4-wielige platte wagens, getrokken door paarden. Het gebeurde dat de wagen(s) wel 25 tot 40 cm. de grond in zakte(n). Met dommekrachten, koevoeten en zware ijzeren platen onder de wielen geschoven werd er dan gezwoegd om de wagen weer op de hoogte te brengen. Dat gebeurde soms wel een paar keer.

Ingang fabriek aan het Eusebiusplein in Arnhem met daarvoor de platte wagens met de K1 klaar voor vervoer naar de firma G. Schut en Zn.

2e locatie Textielfabriek “Veenendaal”:
In april 1941 wordt de motor verkocht aan de N.V. Textielfabriek “Veenendaal” te Veenendaal. De motor heeft hier dienst gedaan tot 1956. Op de foto’s is de motor te zien, links samen met een Deutz dieselmotor, die overigens ook nog bestaat.

Motor 191 K1 in Veenendaal (Foto’s uit de verzameling van mevr. Koch-Sandbrink

Motor K1 191 in Veenendaal (Foto’s uit de verzameling van mevr. Koch-Sandbrink

 

 

 

 

 

 

 

 

In 1956 wordt de motor weer verkocht aan de borstelfabriek Gebr. Haverkamp te Vorden. Thomassen kreeg toen het volgende bericht van de textielfabriek

3e locatie borstelfabriek Haverkamp Vorden:
Uit deze tijd zijn 2 foto’s bewaard gebleven.

 

 

 

 

 

 

4e locatie TH Delft
In 1967 komt de motor naar Thomassen en wordt een jaar later aan de TH in Delft geschonken. Op de linker foto ziet u de Ir. Weekhout van Thomassen bij de officiële onthulling in 1977 van het monument bij het Technisch Museum te Delft. De rechter foto is ongeveer uit 1998.

 

 

 

 


In 2008, toen helaas de deuren van het Techniekmuseum sloten moest de motor worden afgebroken is toen verkocht en moest weer worden afgebroken

 

 

 

 

 

 

5e locatie bij de heer Rolloos in Hardinxveld-Giessendam
De heer Rolloos begint in het voorjaar van 2008 met het volledig uit elkaar halen van de motor. De moeilijkste klus was wel het voorzichtig verwijderen van de zuiger uit de cilinder. Hij heeft dat gedaan m.b.v. een 7 tons kraan en een hydraulische pers. Na verloop van een paar weken is het hem uiteindelijk gelukt om met minimale beschadiging de zuiger uit de cilinder te trekken.

 

Motor K1 de zuiger

Het kale frame

 

 

 

 

 

Daarna heeft alle onderdelen netjes opgeknapt. Het vliegwiel, wat 2-delig is, werd bij Thomassen Machining bewerkt. Nadat alle onderdelen opgeknapt waren, werd in augustus 2009 begonnen met het weer opbouwen van de motor. In de loop van 2010 was de motor gereed en kon gestart worden.

De motor in werking kun je HIER zien

Bron:
Jan Weeda Oud medewerker firma Thomassen
De Schakel 97 Nieuwsbrief voor gepensioneerden van de firma Thomassen.
Silvia Nijhuis Curator Academic Heritage TU delft

 

 

De geschiedenis van de gasmotor van Schut2018-03-01T23:12:44+01:00

Marten Schut zet het bedrijf voort

1830

De oudste zoon Marten Schut zette het bedrijf voort. In april 1835 kocht Marten van zijn vier broers hun aandeel in de molen voor 2800 gulden. Twee jaar later trouwde hij op 38 jarige leeftijd in 1837 met Jacoba van Ommeren. Ze kregen samen twee zonen Paul en Gerrit. Jacoba overleed in 1859 op 61 jarige leeftijd. kort daarna nam zoon Gerrit Schut het bedrijf over van zijn vader. Vader Marten is wel op de molen blijven wonen en is op 4 augustus 1871 op de leeftijd van 72 jaar overleden
Gerrit had slechts een broer, Pouwel, geboren in 1838. Hun erfenis bestond uit de opstal van de molen (300gld), gereedschappen (233 gld.), grondstoffen (1684 gld.), landbouwgereedschap (275 gld.), meubilair (424gld.) effecten (5950 gld.) en contanten (735 gld.), samen 13.367 gld. De molen met gereedschappen en grondstoffen was voor Gerrit, terwijl Paul zich over de effecten en geld mocht ontfermen.
Gerrit Schut trouwde in maart 1873 met Maria Wilhelmina Hulshuizen, de 26 jarige dochter van de naburige korenmolenaar Hendrik Hulshuizen. De eerste zoon, Marten, werd twee maanden later geboren en werd opgevolgd door twee broers en twee zusters. In 1894 werd de molen gemechaniseerd; er kwam een 49 pk stoommachine

Bron:
H. Voorn. De papiermolens in Gelderland, Overijssel en Limburg.
Geertje Schut, haar nakomelingen in en op papier. Ton van der Meer. 2016

Marten Schut zet het bedrijf voort2018-01-20T22:58:54+01:00

Paul Schut nemt de molen over

1792

Reynder Pouwels Schut heeft op 24 mei 1792 de molen voor 3900 gulden verkocht aan Pouwel (Paul) Schut, die hiervoor 1000 gulden leende van de koopman Dirk Lenting, een lening die in 1800 is afgelost. Deze Paul Schut was niet Reynders zoon, maar de zoon van Marten Pouwels Schut, broer van Reynder en van Geertruy van den Wiltenburg,. In September 1793 is Paul te Heelsum getrouwd met Annigje van Ronselen, in Utrecht geboren en te Renkum wonende. Ze is in April 1795, waarschijnlijk in het kraambed, overleden In oktober 1797 hertrouwde Paul met Wilhemina Labots, in Velp geboren en in Arnhem wonende. Ze was in september 1767 geboren dochter van Jacob Labots, eigenaar van een door paarden gedreven grutmolen in Velp en van Wilmke Wilbrink. Samen kregen ze 9 kinderen waarvan 3 met de naam Pouwel en twee met de naam Jacob Dit kwam in het verleden vaker voor dat na het overlijden van een kind een later geboren kind alsnog de zelfde naam krijgt. Ze hebben met de kinderen dus niet veel geluk gehad. Zoon Aart is als soldaat op 21 jarige leeftijd overleden in Haarlem.
Paul Schut heeft met betrekking tot de papierfabricage betere zaken gedaan dan zijn oom. In zijn molen, uitgerust met 26 hamers, werkten 5 knechts en een meid. Er werden betere soorten schrijfpapier gemaakt, 800 a 900 riem per jaar volgens de opgave van 1812. Paul Schut is in 1814 op 54 jarige leeftijd overleden. Zijn vrouw Wilhelmina, ook wel Mina genoemd, bleef achter met 6 kinderen, waarvan de oudste (Marten) 16 jaar oud was, en de jongste slechts 3 jaar. Toch is Wilhelmina de molen blijven runnen en overleed op 6 september 1830 te Doorwerth op 62 jarige leeftijd.

Bron:
H. Voorn. De papiermolens in Gelderland, Overijssel en Limburg.
Geertje Schut, haar nakomelingen in en op papier. Ton van der Meer. 2016

Paul Schut nemt de molen over2018-01-20T22:56:37+01:00

Reynder Pauwels Schut begint als pachter van De Veentjes

kadasterkaart de Veentjes

1757

De molen werd nu verpacht; de eerste ons bekende pachter- maar hij kan nog een voorganger hebben gehad- was Reijnder Pouwels Schut, in december 1727 geboren te Oosterbeek geboren als zoon van Pauwel Martens Schut papiermaker op de Elshegge aan de Gielenbeek in Oosterbeek en Elisabeth (Lijsbeth) Lubbers; de ouders hebben zich in 1745 gevestigd op de Eerste Kwadenoordse molen.
Hoewel Reijnder op de molen op de Elshegge in Oosterbeek is geboren, heeft hij het grootste deel van zijn jeugd doorgebracht op de Kwadenoordse molen in Renkum, die zijn ouders in 1745 hadden gekocht. Daar heeft hij net als zijn broers het vak van papier maken geleerd. Toen hij 23 jaar was werd het tijd om op eigen benen te staan en pachtte hij in Heelsum de molen De Veentjes, die hij later op 30 september 1772 van Mr Engelbert van Eck kocht voor een bedrag van 3000 gulden. Reijder had 200 gulden contant geld en een obligatie van 1000 gulden op naam van Geertje Reinders, weduwe van Hendrik Alberts, zodat een lening van 1800 gulden moest worden aangegaan bij de verkoper Mr.Engelbert van Eck
Hij trouwde op 31 mei 1762 in Heelsum met Hendrikje Alberts, dochter van Albert Hendriks, die “jager op de Doornweert in dienst van Excellentie den heer Graeve van Aldenburg” en van Jenneken Jansen Schut. Hendrikje was in Heelsum gedoopt Op de papiermolen De Veentjes hebben gewoond en gewerkt en zijn al hun kinderen geboren. Totdat Reijnder in grote financiële problemen kwam en hij de molen wel moest verkopen om zijn schulden af te lossen. Hij verkocht op 24 mei 1792 de molen De Veentjes voor een bedrag van 3900 gulden aan zijn neef Pouwel Schut, zoon van zijn broer Marten Pouwels Schut. Daarmee kon hij drie belangrijke leningen aflossen te weten 2500 gulden aan Marten Schut die papiermaker was op de Sonsbeekse molen in Arnhem, 860 gulden aan Jan ter Hoeven en 500 gulden was bestemd voor de Vrouwe van Doorwerth. Deze laatste lening had Reijnder afgesloten ten behoeven van zijn innocente (geestelijk gehandicapte) zoon Pouwel. De Vrouwe van Doorwerth was zo met zijn lot begaan, dat ze besloot de lening van 500 gulden kwijt te schelden en in een gift om te zetten. Hiermee waren nog niet alle schulden van tafel, hetgeen blijkt uit een akte van dezelfde datum, waarin de kinderen en de voogden van de nog minderjarige kinderen van de inmiddels overleden Hendrikje Alberts de erfenis van hun moeder repudiëren (verwerpen), wat betekend dat de schulden groter waren dan het bezit.

Bron:
H. Voorn. De papiermolens in Gelderland, Overijssel en Limburg.
Geertje Schut, haar nakomelingen in en op papier. Ton van der Meer. 2016

Reynder Pauwels Schut begint als pachter van De Veentjes2018-01-20T22:53:49+01:00

De kinderen van Jan Daniels Schut erven de molen

1716

Toen Jan Daniels Schut omstreeks 1716 overleed, erfden zijn drie kinderen de molens. Het was al bekend dat zijn schoonzoon Jan Claassen Wegenaar zich met de twee Heelsumse molens occupeerde, maar de molen op de Kamp in de jaren 1726 – 1734 afstootte. In 1731 bezaten Wegenaar en zijn vrouw Jenneke Schut 4/6 deel, zijn zwager en schoonzuster Daniel en Gijsbertje Schut elk 1/6 deel van de molen in de Veentjes. Jenneke Schut is in maart 1740 overleden. Jan Wegenaar is niet hertrouwd en overleed te Heelsum in mei 1755. Zijn kinderen de zoons Jan en Gerrit en de dochters Aatje en Johanna gehuwd met respectievelijk Johannes Daniel Boekelman en Johannes Ellias Boekelman – kochten in Juni en September 1757 de 2/6 parten van de overige eigenaars en verkochten daarna in oktober1757 de gehele molen aan mr. Engelbert van Eck die ook de molen op de Kamp in eigendom had.-

Bron:
H. Voorn. Papiermolens in Gelderland, Overijssel en Limburg

De kinderen van Jan Daniels Schut erven de molen2018-01-20T22:50:55+01:00

Karst Janssen plaatst de molen

1693

Karst Janssen (van de Kamp) heeft volgens een akte van 1757 deze papiermolen getimmerd, die in het protocol van Doorwerth (1) omschreven wordt als ‘de papiermole ten zuydwesten van de koornmole, ten zuyden van de beek, even boven de Veentjes of Schaapsbrugge’. Een jaartal wordt niet vermeld; de molen zal gelijktijdig of met de molen op de Kamp in1693, of kort daarna zijn gebouwd, want van 1695 tot 1698 was Karst immers pachter van de molen aan de Dorenweerdseweg in Oosterbeek. Hij verwierf van Klaas Janssen ook de molen op de Kamp. In 1709 werd hij papiermaker in Arnhem en de beide Heelsumse molens werden in 1710 verkocht aan Jan Daniels Schut. Papiermolen De Kamp stond aan de Wolfhezerbeek en de papiermolen de Veentjes stond aan de Heelsumsebeek

bron:
H Voorn. Papiermolens in Gelderland, Overijssel en Limburg. 1985

Karst Janssen plaatst de molen2018-01-20T22:48:16+01:00

Schut BV wordt onderdeel van een frans bedrijf

Sinds 1 juli 1998 is Papierfabriek Schut B.V. onderdeel van de Franse groep Exacompta Clairefontaine S.A. Binnen deze groep kan Schut Papier met een grote mate van zelfstandigheid ondernemen. Hiermee is de juiste basis gelegd voor een gezonde toekomst.

Schut BV wordt onderdeel van een frans bedrijf2017-11-09T22:41:34+01:00

Gelderse Papiergroep NV wordt eigenaar

In 1982 gaan de aandelen van de familie Schut over naar De Gelderse Papiergroep NV. Dit brengt meteen de productie met zich mee van het authentieke en wereldberoemde ‘Van Gelder Oud Hollands’ en serie gevergeerde brieven en enveloppen. Met en zonder watermerk. Met schepranden.

Gelderse Papiergroep NV wordt eigenaar2017-11-09T21:04:35+01:00

Oprichting NV Schut

1948

In 1948 werd de firma omgezet in een N.V., om het kapitaal te verkrijgen wat nodig was voor nieuwe machines. Er is toen voor rond een half miljoen gulden geïnvesteerd. In 1967 werd de fabriek uitgebreid met een tweede fabriekshal. De N.V. Papierfabriek voor heen G. Schut en Zn. Beschikte toen over een 150 cm. Brede gecombineerde rondzeef – langzeefmachine en een 180 cm. brede langzeef waarop waardepapier. Registerpapier, akwarelpapier, systeemkaarten karton en dergelijke en als specialiteit filtreerpapier worden vervaardigd. De jaarcapaciteit bedroeg toen ca. 1500 ton Gerrit Jan Schut was de laatste directeur bij Schut in het bedrijf; in 1977 verliet hij de fabriek. De laatste van de familie schut die bij de papierfabriek heeft gewerkt was Hendrik Jan Schut, een zoon van Hendrik Schut, hij verliet het bedrijf in 1977. In de zomer van 1982 werd door de Van Gelder Papierbedrijven in Apeldoorn, de zelfstandige voortzetting van de Apeldoornse fabriek van het failliete van Gelder concern een bod gedaan op het aandelen kapitaal van het Heelsumse bedrijf, dat toen met 44 man personeel een jaaromzet van 4,5 miljoen gld. maakte.

Bron:
Geertje Schut Haar nakomelingen in en op papier. 2016 door Ton van der Meer

Oprichting NV Schut2018-01-20T23:10:17+01:00